Spis treści:
- Co to za grzyb?
- Jak wygląda bagniak, czyli maślak pstry?
- Gdzie rośnie maślak pstry? Szukaj go pod sosnami
- Maślak pstry do jajecznicy - prosty sposób na bagniaki
- Bagniaki smażone na maśle też smakują świetnie
- Czy maślak pstry jest jadalny?
Co to za grzyb?
Maślak pstry (Suillus variegatus) należy do borowikowatych. W zależności od regionu można spotkać się z różnymi jego nazwami. Atlas Grzyby.pl wymienia m.in. określenia bagniak, hubanek, jakubek, miodówka czy suchy wojtek.
"Bagniak" może brzmieć mało apetycznie, jednak nie powinno to zniechęcać do tego gatunku. Maślak pstry jest grzybem jadalnym, a jego dodatkową zaletą jest stosunkowo zwarty miąższ. W przeciwieństwie do wielu innych maślaków jego kapelusz nie jest też pokryty grubą warstwą śluzu.
Młode, jędrne okazy świetnie nadają się do smażenia na maśle, można dorzucić je do jajecznicy albo przygotować z cebulą. Warto go szukać już latem, szczególnie w sosnowych lasach.
Jak wygląda bagniak, czyli maślak pstry?
Kapelusz młodego maślaka pstrego jest wypukły, a wraz z wiekiem staje się coraz bardziej płaski. Może osiągać około 5-12 cm średnicy, choć zdarzają się również większe okazy. Jego barwa mieści się w różnych odcieniach żółtego i brązu - od słomkowożółtej po żółtobrązową.
Warto przyjrzeć się powierzchni kapelusza. Jest ona charakterystycznie filcowata, początkowo pokryta drobnymi kosmkami, a u starszych owocników staje się bardziej ziarenkowata. W odróżnieniu od maślaka zwyczajnego kapelusz maślaka pstrego jest raczej suchy, ewentualnie nieznacznie lepki.
Pod kapeluszem znajdują się rurki. Początkowo mają piaskowożółtą barwę, później stają się bardziej oliwkowe. Po uszkodzeniu mogą delikatnie sinieć. Miąższ jest żółtawy lub jasnopomarańczowy, ma łagodny smak i niezbyt intensywny zapach.
Przy zbieraniu grzybów nie należy jednak polegać wyłącznie na jednym elemencie wyglądu czy zdjęciu znalezionym w internecie. Do koszyka powinny trafiać wyłącznie okazy rozpoznane bez żadnych wątpliwości.
Gdzie rośnie maślak pstry? Szukaj go pod sosnami
Nazwa "bagniak" może sugerować, że trzeba założyć kalosze i wejść na środek bagna. Nie do końca tak jest. Maślak pstry rzeczywiście pojawia się w miejscach podmokłych i na wrzosowiskach, ale występuje również na ubogich, piaszczystych glebach.
Najważniejszą wskazówką dla grzybiarza są sosny. Gatunek związany jest przede wszystkim z sosną pospolitą, spotyka się go również przy kosodrzewinie. Owocniki często wyrastają w grupach. Atlas Grzyby.pl określa maślaka pstrego jako gatunek pospolity, pojawiający się od lata do jesieni.
Zobacz również:
Maślak pstry do jajecznicy - prosty sposób na bagniaki
Młode maślaki pstre najlepiej wykorzystać od razu po powrocie z lasu. Do jajecznicy wybieraj niewielkie, jędrne i zdrowe owocniki. Starsze grzyby mogą mieć znacznie gorszą strukturę, a ponadto częściej bywają zaczerwione.
Grzyby dokładnie oczyść, a następnie pokrój na mniejsze kawałki. Na patelni rozgrzej masło i wrzuć drobno posiekaną cebulę. Gdy lekko się zeszkli, dodaj maślaki.
Smaż je do momentu, aż puszczą wodę, a następnie większość płynu odparuje. Grzyby powinny zostać dobrze poddane obróbce termicznej - nie należy próbować ich na surowo. Dopiero później wbij jajka, dopraw solą oraz pieprzem i smaż do uzyskania ulubionej konsystencji.
Nie potrzeba wielu dodatków. Masło, cebula, jajka i odrobina natki pietruszki lub szczypiorku w zupełności wystarczą. Jeśli chcemy zachować przede wszystkim smak grzybów, lepiej zrezygnować z dużej ilości intensywnych przypraw.
Bagniaki smażone na maśle też smakują świetnie
Jajecznica nie jest jedynym sposobem na wykorzystanie zbiorów. Oczyszczone i pokrojone młode kapelusze można podsmażyć z cebulą na maśle, a pod koniec doprawić solą oraz pieprzem. W takiej odsłonie pasują jako dodatek do ziemniaków, kaszy, makaronu albo kromki świeżego chleba.
Maślaki jako grupa są chętnie wykorzystywane również do duszenia i marynowania. Atlas Grzyby.pl zalicza maślaka pstrego do bardziej cenionych przedstawicieli tego rodzaju, obok maślaka zwyczajnego i żółtego.
Przy maślaku pstrym odpada też jedna z czynności, z którą kojarzy się przygotowywanie klasycznych maślaków. Jego kapelusz jest stosunkowo suchy, a skórka nie odchodzi łatwo. Nie trzeba więc uparcie próbować jej ściągać. Ważniejsze jest dokładne oczyszczenie owocników z piasku, igliwia i pozostałości ściółki.
Czy maślak pstry jest jadalny?
Tak. Maślak pstry jest gatunkiem jadalnym, znajduje się również wśród grzybów dopuszczonych do obrotu.
Podczas grzybobrania najważniejsza pozostaje prawidłowa identyfikacja gatunku. Nie należy kierować się wyłącznie potoczną nazwą "bagniak", ponieważ nazwy regionalne mogą odnosić się do różnych grzybów w zależności od części Polski.
Jeżeli jednak dobrze znasz maślaka pstrego, warto zrobić dla niego trochę miejsca w koszyku. Zwłaszcza młode okazy mogą być ciekawą odmianą od kolejnej porcji podgrzybków, wyczarujesz z nich cały posiłek albo dodatek do dania głównego.
