Spis treści:
- Pokrzywa to nie tylko parzący chwast
- Czy spożywanie pokrzywy jest zdrowe?
- Co można zrobić z pokrzywy?
Pokrzywa to nie tylko parzący chwast
Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica) należy do najbardziej rozpowszechnionych dzikich roślin w Polsce, choć przez wielu ogrodników nadal jest traktowana wyłącznie jako uporczywy chwast. W rzeczywistości jest to gatunek wieloletni występujący na dużym obszarze Europy, Azji i części Afryki, który od stuleci znajduje zastosowanie zarówno w kuchni, jak i ziołolecznictwie. Najlepiej rozwija się na glebach żyznych, wilgotnych i bogatych w azot, dlatego często pojawia się w pobliżu zabudowań, kompostowników, przydroży, zarośli oraz na obrzeżach lasów.
Charakterystyczne, ostro zakończone liście i pokrywające je włoski parzące sprawiają, że pokrzywa jest łatwa do rozpoznania nawet przez osoby niezainteresowane botaniką. To właśnie te włoski odpowiadają za pieczenie i zaczerwienienie skóry po kontakcie z rośliną i skutecznie zniechęcają do jej wykorzystywania. Tymczasem po sparzeniu, ugotowaniu, wysuszeniu lub dokładnym rozdrobnieniu pokrzywa całkowicie traci swoje właściwości parzące i staje się pełnoprawnym składnikiem wielu potraw. Młode liście mają świeży, lekko ziołowy smak przypominający szpinak, choć bardziej wyrazisty i intensywny, dzięki czemu dobrze komponują się zarówno z jajkami, ziemniakami i kaszami, jak i z czosnkiem, nabiałem czy sokiem z cytryny.
Zobacz również:
Czy spożywanie pokrzywy jest zdrowe?
Pokrzywa należy do najbogatszych w składniki odżywcze dzikich roślin jadalnych. W 100 g blanszowanych liści znajduje się około 3,4 mg żelaza, ponad 480 mg wapnia, około 330 mg potasu oraz blisko 60 mg magnezu. Dla porównania świeży szpinak, uznawany powszechnie za zdrowy element diety, dostarcza przeciętnie około 2,7 mg żelaza na 100 g. W suszu różnice stają się jeszcze większe, ponieważ usunięcie wody powoduje silne zagęszczenie składników mineralnych.
Młode liście pokrzywy są również źródłem witamin. W 100 g można znaleźć około 40-50 mg witaminy C, znaczące ilości witaminy K oraz prowitaminy A w postaci karotenoidów. Roślina dostarcza także chlorofilu, flawonoidów i innych związków, które pomagają chronić komórki przed stresem oksydacyjnym. Żelazo zawarte w pokrzywie wspiera produkcję czerwonych krwinek, wapń uczestniczy w utrzymaniu zdrowych kości, a potas pomaga regulować ciśnienie tętnicze.
Zobacz również:
Co można zrobić z pokrzywy?
W kuchni najlepiej sprawdzają się młode liście i wierzchołki pędów zbierane wiosną, jeszcze przed kwitnieniem. Po krótkim zamoczeniu we wrzątku lub podsmażeniu pokrzywa traci właściwości parzące i może być wykorzystywana podobnie jak szpinak. Dodaje się ją do jajecznicy, omletów, zup, farszów do pierogów, naleśników i krokietów, a także do makaronów, risotta czy dań z kasz.
Pokrzywa sprawdza się również w mniej oczywistych przepisach. Z jej liści można przygotować pesto, zielone pasty kanapkowe, koktajle warzywne czy kremowe sosy do makaronu i pieczonych warzyw. Wiele osób wykorzystuje ją także do przygotowywania soków i naparów, jednak kulinarne możliwości tej rośliny są znacznie szersze. Pokrzywa może wzbogacać smak sałatek, placuszków warzywnych, kotletów bezmięsnych, a nawet domowego pieczywa, dzięki czemu z niepozornego chwastu staje się pełnowartościowym składnikiem sezonowej kuchni.
