Spis treści:
- Dlaczego ziemniaki robią się zielone? Wszystkiemu winne jest światło
- Czy zielone ziemniaki są trujące? Uważaj na solaninę
- Czy można jeść zielone ziemniaki po obraniu i ugotowaniu?
- Jak przechowywać ziemniaki, żeby nie zieleniały i nie kiełkowały?
Dlaczego ziemniaki robią się zielone? Wszystkiemu winne jest światło
Kupujesz ziemniaki, chowasz je do kuchennej szafki, a po kilkunastu dniach zauważasz, że część bulw zaczyna zmieniać kolor. Skórka staje się zielonkawa, czasami tylko w jednym miejscu, a innym razem niemal na całej powierzchni. Czy to oznacza, że ziemniaki się zepsuły? Niekoniecznie, ale jest to sygnał, którego nie warto lekceważyć.
Ziemniaki zielenieją pod wpływem światła, które pobudza wytwarzanie chlorofilu. To ten sam zielony barwnik, który znajduje się w liściach roślin. Sam chlorofil nie jest szkodliwy, jednak w bulwach wystawionych na światło mogą jednocześnie zachodzić inne, mniej korzystne zmiany.
Problem pojawia się najczęściej wtedy, gdy ziemniaki leżą w jasnym pomieszczeniu, na kuchennym blacie, w przezroczystej torbie albo w skrzynce ustawionej blisko okna. Nie musi padać na nie bezpośrednie słońce. Nawet dłuższa ekspozycja na światło rozproszone może powodować stopniowe zielenienie skórki.
Co ciekawe, ziemniaki mogą zazielenić się jeszcze przed zbiorem. Dzieje się tak, gdy bulwy rosną zbyt płytko i zostają odsłonięte spod ziemi. Dlatego podczas uprawy tak ważne jest regularne obsypywanie roślin ziemią, czyli ich okopywanie.
Czy zielone ziemniaki są trujące? Uważaj na solaninę
Zielony kolor ziemniaka nie jest sam w sobie toksyczny, ale może ostrzegać przed zwiększoną zawartością glikoalkaloidów, przede wszystkim α-solaniny i α-chakoniny. Są to naturalne związki, które roślina wytwarza między innymi w celu ochrony przed szkodnikami.
Ich niewielkie ilości występują również w zdrowych ziemniakach. Problem zaczyna się wtedy, gdy stężenie tych substancji nadmiernie wzrośnie. Sprzyja temu nie tylko działanie światła, ale również uszkodzenie bulw czy niewłaściwe warunki przechowywania.
Najwięcej glikoalkaloidów gromadzi się zwykle bezpośrednio pod skórką, wokół oczek oraz w kiełkach. Spożycie nadmiernej ilości tych związków może wywołać nudności, bóle brzucha, wymioty i biegunkę. Charakterystycznym sygnałem ostrzegawczym bywa również wyraźnie gorzki smak ziemniaka lub uczucie pieczenia w ustach.
Warto jednak wiedzieć, że intensywność zielonego koloru nie pozwala dokładnie określić zawartości solaniny. Ziemniak może mieć podwyższone stężenie glikoalkaloidów również wtedy, gdy nie widać na nim dużych zielonych plam. Dlatego oprócz koloru trzeba zwrócić uwagę na jego jędrność, stan skórki i obecność kiełków.
Czy można jeść zielone ziemniaki po obraniu i ugotowaniu?
Masz kilka ziemniaków z niewielkimi zielonymi plamkami i szkoda Ci je wyrzucić? W takiej sytuacji warto ocenić, jak duża część bulwy zmieniła kolor. Jeżeli ziemniak jest jędrny, nie ma długich kiełków, a zazielenienie jest małe i powierzchniowe, można rozważyć bardzo dokładne obranie i szerokie usunięcie zmienionego fragmentu. Nie ma jednak domowego sposobu, który pozwoliłby sprawdzić pozostałą zawartość glikoalkaloidów.
Znacznie ostrożniej należy postępować z ziemniakami, których duża część jest zielona. Jeśli przebarwienie sięga głęboko pod skórkę, bulwa jest pomarszczona lub ma liczne, długie kiełki, najlepiej zrezygnować z jej wykorzystania.
A czy gotowanie usuwa solaninę? Niestety nie można na to liczyć. Obróbka cieplna może zmniejszyć ilość niektórych glikoalkaloidów, ale gotowanie ziemniaków, pieczenie czy smażenie nie gwarantuje usunięcia szkodliwych związków. Mocno zielonych ziemniaków nie da się więc bezpiecznie uratować samym wrzuceniem ich do gorącej wody.
Nie próbuj też sprawdzać bezpieczeństwa podejrzanego ziemniaka przez degustację. Gorzki smak jest powodem do odrzucenia produktu, ale jego brak nie daje pewności, że bulwa jest bezpieczna.
Jak przechowywać ziemniaki, żeby nie zieleniały i nie kiełkowały?
Najprostszy sposób na uniknięcie zielonych ziemniaków? Schowaj je tam, gdzie nie dociera światło. Najlepszym miejscem do dłuższego przechowywania ziemniaków jest chłodna, ciemna i przewiewna piwnica lub spiżarnia. Odpowiednia temperatura wynosi zwykle około 4-7°C, choć zależy również od odmiany ziemniaków i planowanego czasu przechowywania.
Jeśli nie masz piwnicy, możesz wykorzystać chłodną szafkę z dala od piekarnika, kaloryfera i okna. Pamiętaj jednak, że w temperaturze pokojowej ziemniaki szybciej tracą jędrność i zaczynają kiełkować. Dlatego lepiej kupować mniejsze zapasy, które zużyjesz w krótszym czasie.
Zwróć też uwagę na opakowanie. Plastikowa reklamówka nie jest najlepszym rozwiązaniem, szczególnie jeśli szczelnie ją zawiążesz (zatrzymująca się wewnątrz wilgoć może sprzyjać rozwojowi pleśni i gniciu). Dużo lepsza będzie drewniana skrzynka, przewiewny kosz, albo papierowa torba z otworami.
Nie myj ziemniaków przed odłożeniem ich na dłużej. Nadmiar wilgoci na skórce może przyspieszać psucie. Ziemię najlepiej usunąć dopiero przed przygotowaniem posiłku.
Trzeba również regularnie przeglądać zapasy. Jeden gnijący ziemniak może pogarszać warunki przechowywania pozostałych, dlatego uszkodzone i zepsute bulwy należy od razu usuwać.






