Ten sok zadba o twoją odporność jesienią. Doceniali go starożytni Egipcjanie i kochają go babcie z Podkarpacia
Czarny bez określany jest jako król odporności, ze względu na jego udowodnione naukowo działanie antybakteryjne, antywirusowe oraz szereg innych prozdrowotnych właściwości. Znany był on już nawet starożytnym Egipcjanom, którzy cenili tę roślinę za jej niezwykłe możliwości. Sprawdź, jak przygotować słynny i bardzo skuteczny sok z bzu.
Sok z czarnego bzu, syropy i inne wyroby z tej rośliny zajmują w domowej apteczce szczególne miejsce. Wynika to przede wszystkim z niesamowitych właściwości bzu, który wpływa korzystnie na nasze zdrowie. Podpowiadamy, jak wykorzystać to bogactwo natury.
Czarny bez nazywany też bzem dzikim, lekarskim czy aptekarskim jest drzewem, które dorasta do 9 metrów wysokości i występuje na terenie całej Polski. To roślina, która od setek lat jest stosowana w polskim ziołolecznictwie. Co więcej, czarny bez był wykorzystywany już jako lek w starożytnym Egipcie, ze względu na jego wyjątkowe właściwości.
Surowcem leczniczym są owoce czarnego bzu oraz kwiaty. Białe kwiaty możemy już zaobserwować w czerwcu i lipcu, a także poczuć je z daleka, gdyż wydzielają specyficzny, słodki zapach. Natomiast czarne owoce bzu zawiązują się pod koniec sierpnia i utrzymują aż do października.
Wykorzystując bez do celów leczniczych, najczęściej przygotowuje się sok lub syrop. Roślina używana jest także w kosmetyce oraz kuchni. Warto jednak pamiętać, aby zbierając cenny czarny bez, robić to w miejscach oddalonych od ulic. Najlepiej szukać owoców na terenach zalewowych oraz na skrajach lasów. Zbiory kwiatów powinniśmy przeprowadzać w słoneczny dzień, zanim zaczną one przekwitać.
Bardzo ważne jest także to, aby zbierając owoce czarnego bzu, uważać na te zielone, ponieważ do użytku nadają się jedynie te dojrzałe i ciemnoczarne. Jest to o tyle istotne, że w niedojrzałych owocach znajduje się toksyczny alkaloid — sambunigryna.
Czarny bez jest niezwykle bogaty w korzystne składniki. W jego kwiatach występują flawonole, które odpowiadają za działanie przeciwutleniające. Co ciekawe, w kwiatach rośliny występuje nawet 10 razy więcej flawonoli niż w jej owocach.
Oprócz tego czarny bez obfituje w witaminę C i witaminy z grupy B, w tym kwas foliowy, niacynę oraz kwas pantotenowy. Wykazuje on także właściwości bakteriobójcze i wirusobójcze. Udowodniono również w badaniach, że wyciągi z kwiatów bzu czarnego działają hamująco na rozwój szczepów gronkowca złocistego, odpowiedzialnych za niebezpieczne zakażenia szpitalne.
Co więcej, naukowcy wykazali, że spożywanie syropu z owoców czarnego bzu, przyspieszyło proces zdrowienia pacjentów zakażonych wirusem grypy, średnio o 4 dni. Badania były porównywane z grupą, która przyjmowała placebo.
Oprócz tego czarny bez wykazuje także inne właściwości prozdrowotne. Roślinę cechuje m.in. działanie:
- Przeciwutleniające — dzięki temu produkty z czarnego bzu przyczyniają się do hamowania procesów utleniania cholesterolu LDL. Dodatkowo ograniczają także stres oksydacyjny w całym organizmie.
- Napotne i przeciwzapalne — są to właściwości szczególnie istotne podczas przeziębienia i grypy, ponieważ pozwalają one szybciej wrócić do zdrowia. Związane jest to, z tym że spożycie owoców lub kwiatów czarnego bzu przyczynia się do obniżenia progu pobudzenia ośrodka termoregulacji, a także wzrostu odpowiedzi gruczołów potowych na podniesienie temperatury ciała.
- Moczopędne — preparat z czarnego bzu rozszerza naczynia nerkowe i utrudnia resorpcję zwrotną, zachodzącą w ścianach kanalików nerkowych, dzięki czemu wykazuje działanie moczopędne.
- Wykrztuśne — obecne w surowcu czarnego bzu triterpeny działają drażniąco na zakończenia nerwowe błony śluzowej żołądka, więc wywołują wzrost produkcji wodnistej wydzieliny dróg oddechowych, a w rezultacie wymuszają odruch kaszlu.
- Obniżające poziom cukru i lipidów — sok z czarnego bzu przyjmowany w niewielkich, regularnych dawkach, obniża poziom lipidów we krwi oraz redukuje stężenie glukozy.
Sok z czarnego bzu tak bardzo wpisał się już w naszą polską kulturę i stał się ważnym elementem ziołolecznictwa, że w 2010 roku wpisano go na listę produktów tradycyjnych, w kategorii "napoje" w województwie podkarpackim.
Według informacji udostępnionych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na Podkarpaciu sok z owoców czarnego bzu jest robiony od wielu lat, a sposób jego przygotowywania jest przekazywany z pokolenia na pokolenie.
Kierując się wskazówkami przepisu podkarpackiego, powinniśmy najlepiej we wrześniu, zebrać czarne jagody bzu, oczyścić je i sparzyć wrzącą wodą przez kilka minut. Następnie owoce należy zgnieść, a wyciśnięty sok dosłodzić. Na koniec osłodzony sok podgrzewamy i jeszcze gorący wlewamy do przygotowanych słoików lub butelek.
Istnieje wiele innych przepisów na sok z czarnego bzu, oprócz powyższego, tradycyjnego przygotowania mikstury, możemy zdecydować się na stworzenie nieco innego smaku o jesiennych aromatach, który określa się także jako przepis leśników.
W celu przygotowania takiego soku musimy zaopatrzyć się w:
- 4 łyżki imbiru w proszku,
- 2 łyżeczki cynamonu,
- 2,5 szklanki dojrzałych owoców bzu,
- 6 szklanek wody,
- 3 goździki,
- 3-5 łyżek miodu.
Następnie owoce myjemy i przekładamy do garnka, gdzie gotujemy je na wolnym ogniu z wodą oraz przyprawami przez około 50 minut. Po wystudzeniu soku przecedzamy go przez sito. Do mikstury dodajemy miód i mieszamy, aż się rozpuści. Na koniec przelewamy sok z czarnego bzu do wyparzonych słoików i pasteryzujemy je przez 15 minut. Tak przygotowany napar przechowujemy w ciemnym oraz chłodnym miejscu.
Zobacz też:
Kulki mocy lepsze niż Lewandowskiej. Zrobisz je w domu z kilku tanich składników
Koniecznie zrób na weekend. Ciasto zatopiony skarb zachwyci całą rodzinę
To danie zrobisz ze wczorajszych ziemniaków. Na Podhalu się nim zajadają