Spadek po bliskiej osobie to nie tylko dom, samochód czy oszczędności. W pakiecie mogą kryć się także niespłacone kredyty, podatki czy czynsz. Warto wiedzieć, jakie prawa i obowiązki obejmuje dziedziczenie i jak się zabezpieczyć przed finansowymi problemami.
Czym jest masa spadkowa, a co nie wchodzi w skład spadku?
Masa spadkowa to ogół praw i obowiązków, które należały do zmarłego w chwili jego śmierci. Obejmuje zarówno majątek, jak i zobowiązania. Oznacza to, że nie można przyjąć tylko wybranych elementów, a spadkobierca dziedziczy wszystko.
Sprawdź również: Chcesz zaoszczędzić, gotując na indukcji? Nim postawisz garnek, zrób to
Do masy spadkowej zaliczają się m.in.:
- nieruchomości i ruchomości,
- oszczędności, papiery wartościowe, udziały w spółkach,
- wierzytelności, prawa autorskie majątkowe,
- prawa wynikające z umów cywilnoprawnych,
- niewypłacone wynagrodzenie ze stosunku pracy.
Nie wszystkie prawa przechodzą na spadkobierców. Z dziedziczenia wyłączone są m.in.:
- prawo do emerytury i renty,
- prawo do alimentów,
- służebności osobiste i prawo użytkowania,
- odprawa pośmiertna.
Warto jednak pamiętać, że jeśli emerytura lub alimenty były należne jeszcze za życia zmarłego, ale nie zostały wypłacone, to wchodzą do masy spadkowej.
Sprawdź również: Tyle zapłacimy za tonę węgla w tym sezonie. Czy warto kupować "na zapas"?
Jak sprawdzić, co naprawdę odziedziczysz?
Spadkobiercy mogą odziedziczyć także zobowiązania finansowe. Najczęściej są to:
- niespłacone kredyty i pożyczki,
- zaległości czynszowe,
- niezapłacone podatki i opłaty wraz z odsetkami.
W efekcie spadek może być "ujemny", czyli długi mogą przewyższać wartość pozostawionego majątku.
Sprawdź również: Nie chcesz czekać na pobyt w sanatorium? Tyle zapłacisz za prywatny turnus
Pierwszym krokiem jest analiza dokumentów pozostawionych przez zmarłego - umów, wyciągów bankowych, pism z urzędów. Pomocne mogą być także:
- Centralna Informacja o Rachunkach Bankowych — pozwala ustalić wszystkie konta bankowe zmarłego,
- spis inwentarza — sporządzany przez komornika na wniosek spadkobiercy, obejmuje pełną listę aktywów i długów.
Polskie prawo przewiduje możliwość przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza. W takim przypadku odpowiadasz za długi tylko do wysokości odziedziczonego majątku. Dzięki temu nie musisz spłacać zobowiązań przewyższających wartość spadku.
Sprawdź również: Ci seniorzy będą dostawać emeryturę raz na 3 miesiące. Należysz do nich?
Kiedy i jak odrzucić spadek?
Jeśli okaże się, że w spadku przeważają długi, możesz go odrzucić. Wystarczy złożyć oświadczenie w sądzie lub u notariusza. Termin na to wynosi 6 miesięcy od momentu, gdy dowiesz się, że jesteś spadkobiercą. Co ważne — oświadczenie o odrzuceniu spadku jest nieodwołalne. Dlatego w praktyce często całe rodziny odrzucają spadek wspólnie, aby ochronić także dzieci i wnuki. Jeśli nie złożysz żadnego oświadczenia, po pół roku spadek zostanie automatycznie przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza. W takim przypadku odpowiadasz za długi tylko do wartości odziedziczonego majątku, co często oznacza brak jakiejkolwiek realnej korzyści.
