Średnica tych morskich zwierząt zaliczanych do typu szkarłupni wynosi maksymalnie kilkadziesiąt centymetrów. Pomimo tego na morskim dnie trudno je dostrzec. Nawet w krystalicznie czystej wodzie.
Co to są jeżowce?
Jeżowce przypominają spłaszczone kulki z powbijanymi kolcami. Nazwa odzwierciedla fakt, że w pewnym stopniu te morskie zwierzęta przypominają jeże. U większości osobników tego gatunku kolce są zbudowane z wapnia, a ponadto są ruchome. Średnia wielkość jeżowców wynosi od 6 do 12 centymetrów, jednak najmniejsze okazy mają jedynie kilka milimetrów, za to największe osiągają nawet 35 centymetrów średnicy.
Wiele osób kojarzy jeżowce z kolorem brązowym. W rzeczywistości spotyka się osobniki białe, czarne, szkarłatne, zielone, a nawet wielokolorowe. Warto wiedzieć, że żyjąc w obszarach dennych, współtworzą bentos, czyli zespół organizmów zwierzęcych związanych z dnem środowisk wodnych. Ich otwór gębowy jest wyposażony w aparat żujący. Obecnie gromada jeżowców obejmuje ponad 1000 gatunków.
Czy jeżowce są niebezpieczne dla ludzi?
Te małe zwierzątka z pozoru wydają się niegroźne dla ludzi, podobnie jak jeże. W przeciwieństwie do tych znanych w Polsce ssaków jeżowce mogą być groźne dla człowieka. Występujące w strefie tropikalnej jeżowce mają połączone z gruczołami jadowymi kolce, a także narząd raniący zwany pedicellaria. W gruczole jadowym produkowane są toksyny, które są niebezpieczne dla zdrowia człowieka. Nadepnięcie na taki zwierzę może wywołać takie objawy, jak:
- ból,
- trudności z oddychanie,
- drgawki,
- utratę przytomności,
- śmierć przez uduszenie.
Warto pamiętać, że drgawki czy utrata przytomności nie muszą bezpośrednio prowadzić do śmierci, jednak pojawienie się takich objawów w wodzie, szczególnie głębszej, może doprowadzić do utonięcia.
Do niebezpiecznych dla człowieka jeżowców możemy zaliczyć osobniki należące do rodzaju Tripneustes oraz rodzin Echinothuridae i Diadematidae. Występujące poza strefą tropikalną jeżowce nie muszą mieć jadowitych kolców czy pedicellarii, jednak nadal ich ukłucie może doprowadzić do pojawienia się infekcji bakteryjnych.
Gdzie najczęściej spotkamy jeżowce?
Jeżowce możemy spotkać praktycznie w każdej części obszarów wodnych. Żyją zarówno w strefach przylegających do linii brzegowej, jak i w głębinach oceanicznych. Występują w wodach tropikalnych, subtropikalnych, a nawet wokół biegunów. Polscy turyści nie muszą daleko podróżować, by spotkać jeżowce, wystarczy wybrać się do Grecji czy Chorwacji. Dla koralowców nie ma większego znaczenia podłoże — zagrzebują się w miękkim podłożu, ale mogą również drążyć w skale. Znajdziemy je m.in. na rafach koralowych czy w lasach wodorostów.
Ciekawostką jest fakt, że niektóre jeżowce są... jadalne, a nawet uznawane za afrodyzjaki. Spożyć możemy organy płciowe tych zwierząt, a także ikrę. Warto jednak pamiętać, że nie każdy gatunek jest zdatny do jedzenia. Jeśli spożyjemy te niejadalne, zakończy się to dla nas bólem i niestrawnością.
