Spis treści:
- Jaka substancja szkodzi w cukinii?
- Jakie są skutki spożycia kukurbitacyny?
- Kiedy cukinia wytwarza niebezpieczne toksyny?
- Jak uniknąć zatrucia cukinią?
Jaka substancja szkodzi w cukinii?
Cukinia w większości składa się z wody. Zawiera jednak szereg składników mineralnych, witamin i przeciwutleniaczy. Niestety obok tych dobroczynnych substancji wytwarza także kukurbitacyny - naturalne związki chemiczne z grupy tetracyklicznych triterpenów.
Spożycie cukinii zawierającej tę toksynę może być niebezpieczne dla zdrowia, a nawet życia. Wywołuje schorzenie zwane "syndromem toksycznej dyni". Na Międzynarodowym Kongresie Europejskiego Stowarzyszenia Ośrodków Zatruć i Toksykologów Klinicznych w 2024 r przedstawiono przypadek pary z Holandii, która trafiła na oddział ratunkowy z ostrymi objawami zatrucia. Kobieta zjadła jeden kęs zapiekanki zawierającej zatrutą cukinią, a mężczyzna dwa.
Zobacz również:
Kukurbitacyny są wytarzane przez cukinię głównie w celach obronnych przeciwko szkodnikom. Są zatem naturalną tarczą stosowaną przez rośliny. Cukinie hodowane w kontrolowanych warunkach nie zawierają lub zawierają te substancję w bardzo niewielkiej ilości. Głównym źródłem zatruć mogą być jednak cukinie uprawiane we własnych ogródkach.
Jakie są skutki spożycia kukurbitacyny?
Objawy zatrucia kukurbitacyną zazwyczaj pojawiają się nagle, w ciągu kilku minut lub godzin po spożyciu. W większości przypadków obejmują łagodny ból i objawy ze strony układu pokarmowego. W rzadkich i ciężkich przypadkach pojawia się:
- nudności,
- wymioty,
- skurcze,
- biegunkę
- obrzęk ściany jelita i narządów jamy brzusznej,
- niedociśnienie.
Nie ma antidotum na tę toksynę, a leczenie przebiega objawowo.
Kiedy cukinia wytwarza niebezpieczne toksyny?
Kukurbitacyna wytwarzana jest nie tylko przez cukinię, ale także inne warzywa z rodziny dyniowatych: dynie, ogórki, kabaczki, melony. Jej produkcja jest odpowiedzią rośliny na stres związany z:
- suszą,
- nieregularnym podlewaniem,
- gwałtownymi zmianami temperatury.
Zobacz również:
Ogrodnicy powinni również uważać na samodzielne pozyskiwanie nasion cukinii do siewu. Może bowiem dojść do zapylenia krzyżowego z dyniami ozdobnymi rosnącymi na innej grządce. Wówczas cukinie wysiane z takich nasion mogą zawierać toksyny.
Jak uniknąć zatrucia cukinią?
Cukinia zawierająca kukurbitacyny wygląda dokładnie tak samo, jak warzywo pozbawione toksyn. Ma ten sam kolor, zapach i konsystencję. Zmienia się jednak jej smak. Kukurbitacyna powoduje, że warzywo jest gorzkie.
Aby uniknąć zatrucia po spożyciu cukinii, należy przed obróbką termiczną spróbować niewielki kawałek warzywa. Jeśli jest ono gorzkie, należy je wyrzucić, ponieważ obróbka termiczna nie zneutralizuje toksyny.
Źródło: health.com
