Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że po rozpoznaniu choroby zawodowej przysługuje im konkretne świadczenie finansowe. Kluczowe jest jednak spełnienie kilku warunków i przejście odpowiedniej procedury.
Kto może dostać jednorazowe odszkodowanie z ZUS?
Jednorazowe odszkodowanie przysługuje osobom objętym ubezpieczeniem wypadkowym, które w wyniku choroby zawodowej lub wypadku przy pracy doznały stałego albo długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Co ważne, świadczenie nie dotyczy wyłącznie osób aktualnie zatrudnionych. Choroby zawodowe bardzo często ujawniają się po latach, nawet po zakończeniu pracy w szkodliwych warunkach, a mimo to wciąż mogą stanowić podstawę do wypłaty pieniędzy z ZUS.
Sprawdź również: Prawie 100 tys. zł kary. Wystarczy, że zapomnisz o opłacie w ciągu 2 tygodni
Co ZUS uznaje za stały i długotrwały uszczerbek?
Zgodnie z definicją ZUS stały uszczerbek na zdrowiu to trwałe naruszenie sprawności organizmu, które nie rokuje poprawy, a długotrwały uszczerbek na zdrowiu oznacza pogorszenie zdrowia trwające ponad 6 miesięcy, przy czym możliwa jest poprawa. Ocena stopnia uszczerbku następuje dopiero po zakończeniu leczenia i rehabilitacji. Dopiero wtedy lekarz orzecznik ZUS określa, ile procent uszczerbku doznał ubezpieczony.
Te choroby mogą oznaczać pieniądze z ZUS
Lista chorób zawodowych jest długa, ale w praktyce najczęściej są to:
- choroby zakaźne i pasożytnicze (np. gruźlica, borelioza),
- choroby skóry, w tym alergiczne zapalenie skóry,
- choroby układu oddechowego, np. astma zawodowa,
- pylica płuc,
- choroby wywołane promieniowaniem,
- nowotwory zawodowe,
- schorzenia neurologiczne,
- choroby układu ruchu związane z przeciążeniem.
Wystąpienie takiej choroby, jeśli ma związek z wykonywaną pracą, może otworzyć drogę do świadczeń.
Ile wynosi jednorazowe odszkodowanie w 2025 i 2026 roku?
Od 1 kwietnia 2025 r. do 31 marca 2026 r. obowiązują nowe, wyższe stawki. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaca:
- 1636 zł za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu,
- 28 636 zł, jeśli orzeczono całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji,
- 147 271 zł, gdy do odszkodowania uprawniony jest małżonek lub dziecko zmarłego ubezpieczonego,
- 73 635 zł, gdy świadczenie przysługuje innemu członkowi rodziny oraz dodatkowe 28 636 zł na każde kolejne uprawnione dziecko lub członka rodziny.
W praktyce oznacza to, że osoba z wysokim procentem uszczerbku może otrzymać blisko 29 tys. zł, a w przypadku śmierci ubezpieczonego, jego rodzina nawet kilkukrotnie więcej.
