Reklama
Reklama

Słyszymy o nich coraz częściej. Dlaczego niedźwiedzie nie zapadają w sen zimowy?

W sen zimowy zapada wiele gatunków zwierząt, w tym między innymi jeże czy niedźwiedzie. Zjawisko jest jednak bardziej skomplikowane, niż się wszystkim wydaje. Niektóre niedźwiedzie w międzyczasie się budzą i ponownie zasypiają, inne nie mogą już zasnąć, a jeszcze inne nie kładą się spać w ogóle. Co może być przyczyną coraz częstszych, zimowych spotkań z tymi potężnymi zwierzętami? Wyjaśniamy.

Jest taka dziecięca zabawa, w czasie której dzieci wyśpiewują "Stary niedźwiedź mocno śpi... My się go boimy, na palcach chodzimy... Jak się zbudzi, to nas zje". W czasie zabawy osoba, która została niedźwiedziem, zostaje wyrwana z zimowego snu i łapie kolejną — wówczas ona zostaje niedźwiedziem.

W zabawie tej tkwi prawda. Wbrew powszechnemu przekonaniu, niedźwiedzie nie przesypiają bowiem głębokim snem całej zimy, lecz czasem zasypiają, budzą się i znów zasypiają. Coraz częstsze anomalie pogodowe wybudzają je też czasem ze snu zbyt wcześnie, przez co nie mogą znaleźć pożywienia i głodują. Zagrożeniem dla spokoju niedźwiedzi może być też człowiek. Co warto wiedzieć o tych fascynujących zwierzętach?

Dlaczego niedźwiedzie zapadają w sen zimowy?

Sen zimowy, znany też jako gawrowanie, spowalnia metabolizm o około 70%, dzięki czemu pozwala oszczędzić energię. Niedźwiedź w czasie snu obniża temperaturę ciała, zmniejsza liczbę oddechów i uderzeń serca. Przygotowując się do gawrowania, niedźwiedzie najpierw gromadzą pokarm i tkankę tłuszczową — podczas spania samce tracą bowiem blisko 1/5 masy ciała, a samice nawet 40%. Gawra, czyli miejsce zimowania niedźwiedzi, jest raczej niewielkie, ale zabezpiecza przed wiatrem i opadami. Może to być na przykład dziupla dużego drzewa czy dół w ziemi.

Sen niedźwiedzi może trwać od 3,5 do nawet 7,5 miesiąca, jednak są one przygotowane do ewentualnej pobudki i natychmiastowego opuszczenia kryjówki. Tak naprawdę niedźwiedzie nie śpią, lecz hibernują. Przypomina to bardziej ludzką drzemkę. Niektóre zresztą w ogóle mogą nie zapaść w zimowy sen. Spośród wszystkich gatunków robią to tylko trzy: niedźwiedź himalajski, brunatny i czarny. W Polsce występuje wyłącznie niedźwiedź brunatny.

Czytaj też: "Leśny Zorro" grasuje w polskich lasach. Lasy Państwowe pokazały zdjęcie 

Stary niedźwiedź nie śpi mocno. Co może go wybudzić?

Niedźwiedzie potrafią błyskawicznie wybudzić się z zimowego snu. Przez cały czas pozostają bowiem czujne, by szybko zareagować w razie zagrożenia. Mogą zbudzić je hałasujący turyści, zbyt wczesne ocieplenie, ale też konieczność zaopiekowania się młodymi. Fascynujące jest bowiem i to, że samice w czasie hibernacji mogą urodzić młode. Jeśli ktoś zbliży się do ich gawry, mogą zaatakować.

Przedwczesne wybudzenie niedźwiedzicy ze snu stanowi śmiertelne zagrożenie dla małych niedźwiadków, którym jest ciepło w gawrze tylko dzięki ciepłu płynącemu z jej ciała. Matka i dzieci powinny wyjść na zewnątrz dopiero wiosną, gdy temperatura będzie już odpowiednia.

W sen zimowy nie zapadają jednak wszystkie niedźwiedzie - te, które są chore, doznały jakiegoś urazu lub niedostatecznie przygotowały się do hibernacji, dużą część zimy spędzają na poszukiwaniu pożywienia. Pod wpływem głodu mogą się nawet zbliżyć do ludzkich osad.

Zobacz też:

​Zmiany w sygnalizacji świetlnej. Kiedy na skrzyżowaniach zobaczymy czwarte światło?

Już dziś Pełnia Wilczego Księżyca. Jak wpłynie na nasze samopoczucie?

Wyjątkowe zjawisko na niebie już niedługo. O tej godzinie rozpocznij obserwacje

INTERIA.PL
Dowiedz się więcej na temat: zwierzęta